Willem Ruijs (Rotterdam, 25 augustus 1894 – Goirle, 15 augustus 1942) was een telg uit een beroemd redersgeslacht. Als represaille voor een aanslag op een trein met Duitse verlofgangers werd Willem in 1942 door de Duitsers doodgeschoten.

In 1917 vertrok Ruijs naar Nederlands-Indië. Daar en in Australië, Japan en de Verenigde Staten van Amerika bekwaamde hij zich in de praktijk van het scheepvaartbedrijf.

Hij werd in 1919 firmant van Wm. Ruys & Zonen en medeleider van de Rotterdamsche Lloyd. Hij was ook commissaris van andere belangrijke ondernemingen.

Na het terugtreden van zijn vader en zijn oom als directeuren van de Rotterdamsche Lloyd in 1940 werd hij tot directeur benoemd.

Van 18 december 1940 tot 17 mei 1941 zat Ruijs gevangen op verdenking van steun aan het verzet. Ruijs had geweigerd om het verenigingsgebouw van ‘de Maas’ en de boten van de vereniging en haar leden af te staan aan de bezetter.

Van 11 oktober 1941 tot 5 januari 1942 zat Ruijs weer gevangen, ditmaal vanwege contacten met een Engelse agent. Op 13 juli 1942 volgde zijn derde arrestatie en werd hij als gijzelaar gevangengezet in Beekvliet, onderdeel van kamp Sint-Michielsgestel.

Op 7 augustus 1942 pleegde de verzetsgroep Nederlandse Volksmilitie in Rotterdam een aanslag op het Luchtspoor, gericht tegen een trein met Duitse verlofgangers. De aanslag mislukte doordat een deel van de springlading voortijdig tot ontploffing kwam. De daders werden door de Duitse bezetter opgeroepen zich binnen een week te melden, maar deden dit niet.

Als represaille werd Willem Ruijs op 15 augustus samen met de Rotterdammers Christoffel Bennekers en Robert Baelde, en met Otto graaf van Limburg Stirum en Alexander baron Schimmelpenninck van der Oije gefusilleerd op het landgoed Gorp en Roovert, destijds Gemeente Goirle, thans Hilvarenbeek.

Schip

Het passagiersschip Willem Ruys, ontworpen door ir. L.W. Bast (1887-1955) en later herdoopt in Achille Lauro, was in de jaren 1950 het vlaggenschip van de Koninklijke Rotterdamsche Lloyd. Het is vernoemd naar de directeur van de toenmalige Rotterdamsche Lloyd.

De maatschappij verkreeg het predicaat “Koninklijke” in 1947 ter nagedachtenis aan deze directeur, en uit dankbaarheid voor alles wat de Lloyd tijdens de oorlogsjaren voor Nederland had betekend. De Willem Ruys behoorde met de Oranje en de Nieuw Amsterdam tot de Grote Drie van de Nederlandse passagiersscheepvaart in de jaren na de oorlog.

Laan en straat

In Rotterdam herinnert de Willem Ruyslaan, gelegen tussen de Oudedijk en de Boven Oostzeedijk, aan Ruijs. Deze laan werd na de oorlog aangelegd. Hier staat sinds 1990 ook het oorlogsmonument de “Steen van de miljoenen tranen”. Het straatnaambord vermeldt: “Verzetshelden, op 15 augustus 1942 door de Duitse bezetter doodgeschoten als vergelding voor een bomaanslag”.

In Goirle, waar de fusillade van de vijf slachtoffers plaatsvond, herinneren vijf straatnamen aan deze onschuldige mensen, hieronder de Willem Ruysstraat.