Een cartularium is een register waarin kopieën van oorkonden werden opgeschreven.

Kloosters of belangrijke edellieden vonden het belangrijk om bestaande oorkonden in zo’n register overzichtelijk bij elkaar te zetten, hoewel de afschriften in een cartularium op zichzelf geen bewijskracht hadden. Daarvoor bleven de originele documenten noodzakelijk.

Een cartularium had de vorm van een met de hand geschreven boek. Vaak werden de oorkonden op onderwerp of alfabetisch op geografische namen geordend. Maar ze konden ook in de volgorde waarin ze geschreven waren gekopieerd worden.

Toen het gebruik van cartularia normaal geworden was, werden er van nieuwe oorkonden meteen kopieën in zo’n register gemaakt. Die kwamen dan vanzelf in chronologische volgorde in het cartularium.